TKK3D Printing Service บริการ 3D ครบวงจร
โมเดลเค้กพิมพ์ 3D ทำสีฟ้าเสร็จ ผิวเนียนเหมือนงานฉีด หน้าปกบทความขัดงานปริ้น 3D

ขัดงานปริ้น 3D ทำสียังไงให้เนียนเหมือนงานฉีด — ขั้นตอน Post-processing ทีละขั้น

Share the Post:

ชิ้นงานที่เพิ่งออกจากเครื่องพิมพ์ 3D แทบไม่มีชิ้นไหนสวยพร้อมใช้ทันที ถ้าเอานิ้วลูบจะเจอเส้นเลเยอร์เป็นริ้วๆ มีรอยซัพพอร์ต และผิวด้านไม่เท่ากัน การขัดงานปริ้น 3D แล้วทำสีให้ถูกลำดับคือสิ่งที่เปลี่ยนชิ้นงานหน้าตา “ของปริ้น” ให้ดูเหมือนชิ้นงานฉีดพลาสติกจากโรงงาน บทความนี้สรุปขั้นตอนที่ช่างใช้จริง ตั้งแต่เก็บซัพพอร์ตจนเคลือบชั้นสุดท้าย พร้อมบอกตรงๆ ว่าขั้นไหนทำเองได้ ขั้นไหนควรส่งให้คนมีอุปกรณ์

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

ขั้นที่ทำอะไรจุดที่คนพลาดบ่อย
1เก็บซัพพอร์ต ตัดเศษพลาสติกดึงแรงจนผิวงานแหว่ง
2ขัดหยาบลบเส้นเลเยอร์ขัดนานจนเสียรูปทรง ขอบมนเกิน
3โป๊ว / พ่นสีรองพื้นอุดรอยโป๊วหนาเกินแล้วขัดไม่ออก
4ขัดน้ำละเอียดข้ามเบอร์กระดาษทราย เห็นรอยขีดตอนพ่นสี
5พ่นสีจริงพ่นหนาชั้นเดียว สีย้อยเป็นหยด
6เคลือบเงา/ด้านเคลือบก่อนสีแห้งสนิท ผิวย่น

ทำไมงานปริ้น 3D ถึงต้องขัด — เส้นเลเยอร์มาจากไหน

เครื่องพิมพ์ 3D สร้างชิ้นงานด้วยการวางเนื้อวัสดุซ้อนกันทีละชั้นบางๆ ทุกชั้นจะทิ้งขอบเล็กๆ ไว้ที่ผิวด้านข้าง พอแสงตกกระทบก็เห็นเป็นเส้นริ้ว ยิ่งชั้นหนา เส้นยิ่งชัด

ระบบที่ใช้พิมพ์มีผลกับงานขัดมาก งานพิมพ์ระบบ FDM ที่ฉีดเส้นพลาสติกร้อนออกมา จะมีเส้นเลเยอร์หยาบกว่าและต้องขัดหลายรอบ ส่วนงานปริ้นเรซิ่นระบบ SLA ชั้นบางกว่ามาก ผิวเนียนตั้งแต่ออกจากเครื่อง งานขัดส่วนใหญ่จึงเป็นการเก็บรอยจุดซัพพอร์ตมากกว่าลบเส้นทั้งชิ้น

ถ้างานต้องผิวเนียนมาก เช่นฟิกเกอร์ เลือกเรซิ่นตั้งแต่แรกมักประหยัดค่าแรงขัดกว่า

ขั้นตอนขัดงานปริ้น 3D ให้ผิวเรียบ

1. เก็บซัพพอร์ตและเศษพลาสติก

ใช้คีมตัดปากเฉียงตัดซัพพอร์ตให้ชิดผิวงาน แต่ไม่ต้องตัดชิดจนกินเนื้อ เหลือตอเล็กๆ ไว้แล้วค่อยใช้คัตเตอร์เกลาออกจะปลอดภัยกว่า งานเรซิ่นควรตัดซัพพอร์ตก่อนนำไปอบแสงยูวีจนแข็งเต็มที่ เพราะตอนนั้นเนื้อยังไม่เปราะ ตัดง่ายและไม่ค่อยแตกลามเข้าผิวงาน

2. ขัดหยาบเพื่อลบเส้นเลเยอร์

เริ่มจากกระดาษทรายเบอร์หยาบ แล้วค่อยไล่เบอร์ขึ้น ค่าแนะนำทั่วไปสำหรับงาน FDM คือเริ่มราวเบอร์ 120–220 ส่วนงานเรซิ่นที่ผิวดีอยู่แล้วเริ่มที่ราว 320–400 ก็พอ หลักสำคัญคือขัดเบาๆ ไปทิศทางเดียวกัน ห้ามกดจุดเดียวนาน เพราะพลาสติก PLA จะร้อนจนเนื้อเยิ้ม

มุมและขอบเสียทรงง่ายที่สุด งานที่ต้องสวมประกอบให้เว้นผิวจุดสวมไว้ ไม่อย่างนั้นขนาดจะหลวมกว่าไฟล์

3. โป๊วหรือพ่นสีรองพื้นอุดรอย

ขัดอย่างเดียวมักไม่หมดรอยลึก ช่างจึงใช้สีโป๊วบางๆ ปาดตามร่อง หรือพ่นสีรองพื้นชนิดเติมเต็ม (filler primer) ทับทั้งชิ้น 1–2 ชั้น สีรองพื้นยังช่วยให้เห็นหลุมที่เหลือชัดขึ้น เพราะผิวทั้งชิ้นกลายเป็นสีเดียว

4. ขัดน้ำละเอียด

หลังรองพื้นแห้ง ให้ขัดน้ำด้วยกระดาษทรายเบอร์ละเอียด ไล่ขึ้นไปราว 600–1000 (บางงานขึ้นถึง 1500–2000 ถ้าต้องการผิวเงาแบบงานฉีด) การขัดน้ำช่วยไม่ให้ฝุ่นอุดกระดาษทรายและได้ผิวเนียนกว่าขัดแห้ง ระหว่างนี้อาจวนกลับไปรองพื้นซ้ำ 1–2 รอบจนผิวเรียบจริง ขั้นนี้แหละที่กินเวลาที่สุดของงานทั้งหมด

สำหรับคนที่อยากอ่านเทคนิคขัดงาน PLA แบบละเอียดเพิ่ม คู่มือขัดงาน PLA ของ All3DP อธิบายเรื่องเบอร์กระดาษทรายและการขัดน้ำไว้ค่อนข้างครบ

ตัวอย่างจากงานจริงของเรา: ชิ้นเดียวกัน 3 ระยะ

งานชิ้นนี้เราเลือกใช้วัสดุ PLA+ ผลิตด้วยเทคโนโลยี FDM 3D Printing ซึ่งหลังจากพิมพ์เสร็จแล้ว จะยังมีรอยเส้นชั้นพิมพ์ปรากฏอยู่บนพื้นผิว

ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนทำสี ทีมงานจึงต้องเก็บรายละเอียดด้วยการขัดและโป๊วผิว เพื่อลบรอยเส้นชั้นพิมพ์และปรับพื้นผิวให้เรียบเนียนมากยิ่งขึ้น โดยต้องตรวจสอบและเก็บรายละเอียดตามจุดต่าง ๆ ก่อนนำไปทำสีจริง

ความท้าทายของงานนี้คือระยะเวลาการผลิตที่ค่อนข้างเร่งด่วน เพราะเรามีเวลาผลิตรวมประมาณ 10–15 วัน ตั้งแต่ขั้นตอนการพิมพ์ 3D การขัดโป๊วเก็บผิว ไปจนถึงขั้นตอนทำสีและตรวจสอบความเรียบร้อยของชิ้นงาน

แม้จะเป็นงานที่มีเวลาจำกัด แต่ทีมงานก็ยังต้องให้ความสำคัญกับทุกขั้นตอน โดยเฉพาะการเตรียมพื้นผิวก่อนทำสี เพราะเป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลต่อความสวยงามของชิ้นงานสำเร็จ

ช่างหยิบชิ้นงานพิมพ์ 3D ระบบ FDM สีขาวที่เพิ่งออกจากเครื่องพิมพ์ขนาดใหญ่ ก่อนนำไปขัดเก็บผิว
ระยะที่ 1 — ชิ้นงาน PLA+ สดจากเครื่องพิมพ์ FDM ยังมีเส้นชั้นพิมพ์บนผิว
ช่างขัดเก็บผิวโมเดลเค้กพิมพ์ 3D ขนาดใหญ่ด้วยกระดาษทราย หลังโป๊วผิวก่อนนำไปพ่นสี
ระยะที่ 2 — ขัดและโป๊วเก็บผิวทีละจุดก่อนเข้าห้องพ่นสี
โมเดลเค้ก 2 ชั้นพิมพ์ 3D ทำสีฟ้าเสร็จ ผิวเงาเนียนเหมือนงานฉีด ทีมงานยืนข้างชิ้นงานให้เห็นขนาด
ระยะที่ 3 — งานทำสีเสร็จ ผิวเงาเรียบเหมือนชิ้นงานฉีดพลาสติก

ทำสีงานปริ้น 3D: รองพื้น พ่นสี เคลือบ

พอผิวเรียบแล้ว การทำสีงานปริ้น 3D ให้ออกมาเหมือนงานโรงงานขึ้นกับ 3 เรื่อง คือ ผิวสะอาด พ่นบางหลายชั้น และรอสีแห้งจริง

  • ล้างผิวก่อนพ่น — เช็ดฝุ่นจากการขัดออกให้หมด งานเรซิ่นควรล้างคราบเรซิ่นเหลวและแอลกอฮอล์ให้แห้งสนิท ไม่อย่างนั้นสีจะไม่เกาะ
  • พ่นบางๆ หลายชั้น — ถือกระป๋องสเปรย์ห่างประมาณหนึ่งช่วงแขนสั้นๆ พ่นผ่านเร็วๆ ทิ้งช่วงให้แต่ละชั้นแห้งผิวก่อน ดีกว่าพ่นหนาทีเดียวแล้วสีย้อย
  • งานหลายสี — ใช้เทปบังพ่นทีละสี หรือใช้แอร์บรัชกับพู่กันเก็บรายละเอียด
  • เคลือบปิดท้าย — เลือกแลคเกอร์เงาถ้าอยากได้ลุคพลาสติกฉีด หรือเคลือบด้านถ้าเป็นโมเดลสถาปัตย์หรือฟิกเกอร์ ชั้นเคลือบช่วยกันรอยขีดข่วนและกันสีถลอกตอนจับใช้งาน

ระยะเวลาให้สีแห้งระหว่างชั้นให้ยึดตามฉลากของสีที่ใช้ เพราะสีแต่ละยี่ห้อและสภาพอากาศต่างกันมาก

ขัดงานปริ้น 3D แบบ FDM กับเรซิ่น ต่างกันยังไง

เรื่องFDM (PLA / PETG / ABS)เรซิ่น (SLA)
เส้นเลเยอร์ชัด ต้องขัดทั้งชิ้นบางมาก ขัดเฉพาะจุด
งานหลักที่ต้องทำขัดหยาบ + โป๊ว + รองพื้นหลายรอบเก็บรอยซัพพอร์ต + รองพื้นบาง
ข้อควรระวังPLA เยิ้มเมื่อขัดแรงจนร้อนฝุ่นเรซิ่นระคายผิว ต้องใส่ถุงมือและหน้ากาก
เหมาะกับชิ้นใหญ่ ชิ้นใช้งาน ต้นแบบสินค้าฟิกเกอร์ งานรายละเอียดสูง

เรื่องความปลอดภัย: ขัดและพ่นสีในที่อากาศถ่ายเท ใส่หน้ากากกันฝุ่นทุกครั้ง

ทำเองได้ไหม หรือควรให้โรงงานทำผิวให้

ชิ้นเล็กไม่กี่ชิ้น ใช้ส่วนตัว ทำเองได้สบาย ลงทุนแค่กระดาษทรายหลายเบอร์ สีรองพื้น และสีสเปรย์ แต่ถ้าเป็นงานที่ต้องเอาไปโชว์ลูกค้า ถ่ายรูปสินค้า หรือทำหลายสิบชิ้นให้ผิวเหมือนกันทุกตัว ค่าเวลาที่เสียไปมักแพงกว่าจ้างคนที่มีห้องพ่นสีและทำงานนี้ทุกวัน

ข้อดีของการให้โรงงานที่พิมพ์งานนั้นเองเป็นคนทำผิวต่อ คือช่างรู้ตั้งแต่ตอนวางชิ้นงานบนเครื่องว่าด้านไหนจะเป็นผิวโชว์ จึงวางซัพพอร์ตหลบด้านนั้นได้ตั้งแต่แรก งานขัดก็น้อยลง ถ้าอยากดูว่าเราทำงานพิมพ์และเก็บผิวแบบไหนบ้าง ดูรายละเอียดได้ที่บริการพิมพ์ 3D พร้อมเก็บผิวทำสีของ TKK3D

ระยะเวลางานเก็บผิวและทำสีของ TKK3D

ระดับงานผิวระยะเวลาเริ่มต้นโดยประมาณคิดราคายังไง
เก็บซัพพอร์ตเริ่มต้น 3–5 วัน*ประเมินตามชิ้นงานจริง
ขัด + รองพื้นเริ่มต้น 3–5 วัน*ประเมินตามชิ้นงานจริง
พ่นสี/ทำสีหลายสีเริ่มต้น 5–7 วัน*ประเมินตามชิ้นงานจริง

*ระยะเวลาเป็นกรอบเริ่มต้นของการดำเนินงาน ไม่ใช่เวลาที่ต้องบวกเพิ่มทุกขั้นตอน โดยขึ้นอยู่กับคิวงาน ความยาก และสภาพอากาศ

เกร็ดจากช่างทำสีของเรา

“บางครั้งจุดที่เก็บงานยากที่สุด ไม่ใช่พื้นที่ใหญ่ ๆ แต่กลับเป็นซอกเล็ก ๆ ที่แทบมองไม่เห็นครับ”

งานพิมพ์ 3D บางชิ้นมีรายละเอียดซับซ้อน ทั้งร่องลึก มุมแคบ และจุดเชื่อมต่อเล็ก ๆ ซึ่งหากเก็บผิวไม่ละเอียดตั้งแต่แรก พอทำสีแล้วตำหนิเหล่านี้จะยิ่งเห็นชัดขึ้น

การเก็บงานจุดเล็ก ๆ ต้องอาศัยทั้งความใจเย็น เทคนิค และประสบการณ์ของช่าง เพื่อให้ผิวเรียบเนียนโดยไม่ทำให้รายละเอียดของชิ้นงานเสียไป

คำถามที่เจอบ่อยเรื่องขัดและทำสีงานปริ้น 3D

ขัดงาน PLA แล้วผิวเป็นขุยขาว ทำยังไง?

เป็นเรื่องปกติของ PLA เมื่อโดนกระดาษทราย ขุยจะหายเมื่อขัดน้ำด้วยเบอร์ละเอียดขึ้นและพ่นรองพื้นทับ ไม่ต้องพยายามขัดให้หายตั้งแต่เบอร์หยาบ

ไม่ขัดแล้วพ่นสีเลยได้ไหม?

ได้ ถ้ารับได้ที่ยังเห็นเส้นเลเยอร์ สีจะทำให้เส้นชัดขึ้นด้วยซ้ำ ถ้าอยากได้ผิวเนียนจริงอย่างน้อยต้องมีรองพื้นและขัดน้ำ 1 รอบ

งานที่ต้องสวมประกอบ ขัดแล้วจะหลวมไหม?

หลวมได้ถ้าขัดโดนผิวที่เป็นจุดสวม ควรแจ้งโรงงานตั้งแต่ตอนสั่งพิมพ์ว่าจุดไหนห้ามขัด หรือให้เผื่อขนาดในไฟล์ไว้ก่อน

สรุป: ขัดงานปริ้น 3D ให้เนียน อยู่ที่ลำดับขั้นและความใจเย็น

ผิวที่เนียนเหมือนงานฉีดไม่ได้มาจากเครื่องมือราคาแพง แต่มาจากการทำตามลำดับ เก็บซัพพอร์ต ขัดหยาบ รองพื้น ขัดน้ำ แล้วค่อยพ่นสีบางๆ หลายชั้น และเลือกระบบพิมพ์ให้ตรงงานตั้งแต่แรกจะช่วยลดงานขัดได้มาก

ถ้าคุณมีไฟล์อยู่แล้วและอยากได้ชิ้นงานที่ผิวเรียบร้อยพร้อมใช้ ส่งไฟล์มาให้ทีมงานช่วยดูได้ว่าควรพิมพ์ระบบไหนและต้องเก็บผิวระดับไหน ทาง TKK3D รับปริ้นงาน 3 มิติ ทั้งงาน FDM และเรซิ่น พร้อมประเมินราคาก่อนเริ่มงาน ติดต่อทีมงานได้ทาง LINE @tkk3d หรือโทร 092-599-5661

Share the Post:
Scroll to Top