วัสดุปริ้น 3D ไม่ได้มีแค่ PLA ที่คนส่วนใหญ่รู้จัก ที่โรงงานเราใช้งานจริงมี 7 ตัว ตั้งแต่พลาสติกทั่วไป ยางยืดหยุ่น ไปจนถึงวัสดุทนร้อนทนสึกและเรซิ่นผิวเนียน การเลือกให้ตรงงานคือสิ่งที่ทำให้ชิ้นงานใช้ได้จริง ไม่ใช่แค่สวยตอนเพิ่งออกจากเครื่อง
ลูกค้าหลายคนมาหาเราเพราะต้องการชิ้นงานพลาสติกจำนวนไม่มาก ซึ่งถ้าไปเปิดโมลฉีดจะแพงเกินจำนวนที่ใช้ (เหตุผลเต็มอยู่ในบทความ ทำไมถึงเลือกพิมพ์ 3D แทนการฉีดพลาสติก) คำถามที่ตามมาเสมอคือ “แล้วต้องใช้วัสดุอะไร” บทความนี้ตอบคำถามนั้น
สรุปเร็ว: งานแบบนี้ ใช้วัสดุอะไร
| งานของคุณ | วัสดุที่เราแนะนำก่อน |
|---|---|
| โมเดลโชว์ ต้นแบบดูรูปทรง งานตั้งโต๊ะในร่ม | PLA |
| ชิ้นงานใช้จริงทั่วไป กล่อง ขายึด ตัวจับ หรืองานที่ใช้กลางแจ้ง | PETG |
| ชิ้นส่วนที่ต้องทนร้อนและกระแทกพอสมควร | ABS |
| ต้องงอได้ บีบได้ กันกระแทก กันลื่น | TPU |
| ใกล้ความร้อนสูง ต้องเหนียวมาก | PC |
| ชิ้นที่เสียดสี หมุน ขยับซ้ำๆ | Nylon |
| รายละเอียดเล็ก ผิวเนียน ฟิกเกอร์ ชิ้นส่วนเล็กแม่นยำ | Resin ทั่วไป / Resin Tough |
วัสดุปริ้น 3D มีอะไรบ้าง — 7 ตัว แบ่งตามกลุ่มงาน
กลุ่มใช้งานทั่วไป: PLA · PETG · ABS
PLA พิมพ์ง่ายที่สุด ราคาประหยัด สีให้เลือกเยอะ ผิวสวย เหมาะกับโมเดลโชว์และต้นแบบที่ดูรูปทรง จุดอ่อนคือแพ้ความร้อน ทิ้งไว้ในรถกลางแดดมีโอกาสเสียรูป
PETG คือตัวที่เราเลือกบ่อยที่สุดสำหรับชิ้นงานใช้จริง เหนียวกว่า PLA ไม่เปราะง่าย ทนความชื้นและสารเคมีทั่วไปได้ดี เหมาะกับกล่อง ขายึด ตัวจับ หรือชิ้นที่ต้องโดนน้ำ และทนแดดได้ดีกว่า PLA กับ ABS จึงเป็นตัวที่เราแนะนำก่อนสำหรับงานที่ใช้กลางแจ้ง
ABS ทนร้อนและทนกระแทกดีกว่าสองตัวแรก ขัดและทำสีต่อได้ดี แต่พิมพ์ยากกว่าเพราะหดตัวง่าย ต้องคุมอุณหภูมิห้องพิมพ์ เหมาะกับชิ้นส่วนที่ต้องใช้งานหนักขึ้นมาอีกระดับ
สามตัวนี้เราเทียบจุดแข็งจุดอ่อนแบบละเอียดพร้อมเคสงานพังจริงไว้แล้วในบทความ วัสดุพิมพ์ 3D เลือกยังไงไม่ให้งานพัง
กลุ่มยืดหยุ่น: TPU
TPU คือวัสดุคล้ายยาง งอได้ บีบได้ แล้วคืนรูป ใช้ทำปะเก็น ยางรองกันกระแทก เคสกันกระแทก ปลอกจับ หรือชิ้นที่ต้องกันลื่น งานที่เคยต้องเปิดโมลหล่อยางสำหรับไม่กี่ชิ้น หลายงานพิมพ์ด้วย TPU แทนได้ ข้อจำกัดคือพิมพ์ช้ากว่าพลาสติกแข็ง และรายละเอียดเล็กมากๆ จะไม่คมเท่า
กลุ่มทนร้อน ทนสึก: PC · Nylon
PC (Polycarbonate) แข็งและเหนียวมาก ทนความร้อนสูงที่สุดในกลุ่มพลาสติกที่เราพิมพ์ เหมาะกับชิ้นที่อยู่ใกล้แหล่งความร้อนหรือรับแรงกระแทกสูง แลกกับราคาวัสดุที่สูงขึ้นและพิมพ์ยากกว่า
Nylon เด่นเรื่องทนการเสียดสีและความเหนียว เหมาะกับชิ้นที่หมุน ขยับ หรือเสียดสีกันซ้ำๆ เช่น บานพับ ตัวล็อก หรือข้อต่อ จุดที่ต้องระวังคือไนลอนดูดความชื้น ต้องเก็บวัสดุให้แห้งก่อนพิมพ์ ถ้าสนใจไนลอนแบบผงที่ใช้ระบบ SLS อ่านเพิ่มได้ที่ บทความวัสดุ Nylon PA12
กลุ่มงานละเอียด ผิวเนียน: Resin ทั่วไป · Resin Tough
Resin ทั่วไป ให้รายละเอียดคมและผิวเนียนที่สุด เส้นชั้นแทบไม่เห็น เหมาะกับฟิกเกอร์ Art Toy งานต้นแบบเครื่องประดับ หรือชิ้นเล็กที่ต้องการความแม่นยำ แต่เปราะกว่าพลาสติก FDM ตกพื้นมีโอกาสบิ่น
Resin Tough คือเรซิ่นสูตรที่เหนียวขึ้น ยังได้ผิวเนียนแบบเรซิ่น แต่รับแรงงัดหรือการประกอบสวมล็อกได้ดีกว่า เหมาะกับต้นแบบชิ้นส่วนเล็กที่ต้องประกอบทดสอบจริง รายละเอียดระบบเรซิ่นดูได้ที่ หน้างานพิมพ์ 3D ระบบเรซิ่น
ตารางเทียบวัสดุปริ้น 3D ทั้ง 7 ตัว
ตารางนี้เทียบกันเองแบบสัมพัทธ์จากการใช้งานจริง ไม่ใช่ค่าทดสอบในห้องแล็บ ใช้ดูทิศทางว่าวัสดุไหนเด่นด้านไหน
| วัสดุ | ทนร้อน | ทนแดด | ยืดหยุ่น/เหนียว | ผิว/รายละเอียด | ราคาวัสดุ |
|---|---|---|---|---|---|
| PLA | ต่ำ | ต่ำ | ต่ำ (เปราะ) | ดี | ประหยัด |
| PETG | กลาง | กลาง | กลาง | ดี | ประหยัด |
| ABS | กลาง–สูง | ต่ำ | กลาง | ดี ขัดสีได้ | ประหยัด |
| TPU | กลาง | กลาง | สูงมาก (งอได้) | พอใช้ | กลาง |
| PC | สูง | กลาง | สูง | พอใช้ | สูง |
| Nylon | กลาง–สูง | กลาง | สูง ทนสึก | พอใช้ | สูง |
| Resin ทั่วไป / Tough | ต่ำ–กลาง | ต่ำ | ต่ำ / กลาง | ดีที่สุด | กลาง |
อัตราค่าพิมพ์ตามวัสดุของ TKK3D
TKK3D มีบริการพิมพ์ 3 มิติด้วยวัสดุหลากหลายชนิด โดยมีอัตราค่าบริการดังนี้
- PLA+: 1.50 บาท/นาที
- PETG / ABS: 1.80 บาท/นาที
- TPU: 2 บาท/นาที
- Resin: เริ่มต้น 4–35 บาท/กรัม
- PC / Nylon: สอบถามราคา
PLA เหมาะกับงานโมเดลทั่วไป ส่วน PETG และ ABS เหมาะกับงานที่ต้องการความทนทาน TPU เหมาะกับงานยืดหยุ่น และ Resin เหมาะกับงานที่ต้องการรายละเอียดสูง
ราคาคำนวณตามวัสดุและปริมาณงาน โดยระยะเวลาผลิตอาจแตกต่างกันตามลักษณะชิ้นงาน
เลือกวัสดุปริ้น 3D จากโจทย์งาน — ถาม 5 ข้อนี้ก่อน
เวลาลูกค้าไม่แน่ใจว่าจะใช้วัสดุอะไร เราจะถามคำถามเหล่านี้ตามลำดับ คำตอบแรกที่ “ใช่” มักชี้วัสดุได้เลย
- ชิ้นงานต้องงอหรือบีบได้ไหม? ถ้าใช่ ไป TPU
- ใช้กลางแจ้งหรือโดนแดดเป็นประจำไหม? ถ้าใช่ เริ่มที่ PETG
- อยู่ใกล้ความร้อน เช่น ในรถ ใกล้มอเตอร์ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า? ถ้าใช่ ดู ABS หรือ PC ตามระดับความร้อน
- มีจุดหมุน เสียดสี หรือสวมล็อกซ้ำบ่อย? ถ้าใช่ Nylon หรือ PETG
- ต้องการรายละเอียดเล็กและผิวเนียนเป็นหลัก? ถ้าใช่ ไป Resin ถ้าต้องประกอบด้วยใช้ Resin Tough
ถ้าตอบ “ไม่” ทุกข้อ PLA หรือ PETG มักพอ และคุ้มที่สุด อย่าเลือกวัสดุแพงเกินงาน เพราะวัสดุวิศวกรรมพิมพ์ยากกว่า ใช้เวลานานกว่า และราคาสูงขึ้นโดยไม่ได้ประโยชน์เพิ่ม
เคสจริง: ชิ้นงานแตกตอนสวมประกอบ แก้ด้วยการเปลี่ยนวัสดุ
เคยมีลูกค้าสั่งพิมพ์ชิ้นงาน 3 มิติ เพื่อนำไปสวมประกอบกับอุปกรณ์ แต่เมื่อใช้งานจริงต้องมีการออกแรงกดและสวมชิ้นงาน ทำให้ชิ้นงานเดิมเกิดการแตกหัก ไม่สามารถใช้งานได้ตามต้องการ
ทาง TKK3D จึงแนะนำให้เปลี่ยนมาใช้วัสดุ PETG เนื่องจากมีความเหนียวและทนต่อแรงกระแทกได้ดีกว่า PLA ทั่วไป เหมาะกับชิ้นงานที่ต้องรับแรงระหว่างการประกอบ ช่วยลดความเสี่ยงต่อการแตกหัก และเพิ่มความเหมาะสมในการใช้งานจริง
คำถามที่พบบ่อยเรื่องการเลือกวัสดุ
ไม่รู้จะใช้วัสดุอะไร ส่งไฟล์ไปก่อนได้ไหม?
ได้ บอกแค่ว่าชิ้นงานเอาไปใช้ทำอะไร อยู่ที่ไหน ทีมจะแนะนำวัสดุให้ และถ้างานยังไม่แน่ใจ พิมพ์ทดลองชิ้นเดียวก่อนได้
งานปริ้น 3D ใช้แทนชิ้นพลาสติกที่ซื้อมาได้เลยไหม?
หลายงานใช้ได้ ถ้าเลือกวัสดุและทิศทางพิมพ์ให้ตรงแรงที่รับ แต่ชิ้นที่รับแรงสูงมากควรทดสอบใช้งานจริงก่อนทำจำนวน
ชิ้นเดียวใช้หลายวัสดุได้ไหม?
ทำได้ด้วยการพิมพ์แยกชิ้นแล้วประกอบ เช่น ตัวกล่องเป็น PETG ส่วนยางรองเป็น TPU
สรุป: วัสดุปริ้น 3D ที่ดีที่สุดคือตัวที่ตรงกับงาน
7 วัสดุนี้ครอบคลุมงานพลาสติกจำนวนน้อยเกือบทุกแบบ ตั้งแต่โมเดลโชว์ ชิ้นส่วนใช้งานจริง ยางยืดหยุ่น ชิ้นที่ต้องทนร้อนทนสึก จนถึงงานละเอียดผิวเนียน เริ่มจากถามว่างานต้องเจออะไร แล้วเลือกวัสดุที่ตอบโจทย์นั้นพอดี ไม่ต้องแพงที่สุด
ถ้ายังเลือกไม่ได้ ส่งไฟล์หรือรูปชิ้นงานพร้อมบอกการใช้งานมาให้ทีมดูได้ที่ บริการพิมพ์ 3D หลายวัสดุของ TKK3D หรือทัก LINE @tkk3d เราจะแนะนำวัสดุพร้อมประเมินราคาให้ก่อนเริ่มพิมพ์
ดูคุณสมบัติวัสดุแต่ละชนิดแบบละเอียดจากผู้ผลิตเครื่องพิมพ์ได้ที่ Prusa Material Guide